Chociaż kiedyś nie było to takie oczywiste, dziś świadomość opiekunów rośnie i już wiemy, że nasze psy, tak jak i my, także zmagają się z trudnymi emocjami. Przeprowadzka, wizyta u weterynarza, przyjęcie gości w domu, hałasy za oknem czy zmiana codziennej rutyny mogą sprawić, że Twój pies straci poczucie bezpieczeństwa. W momencie, kiedy pupil się stresuje, w jego ciele podnosi się poziom kortyzolu. To na nas jako opiekunach spoczywa obowiązek odczytania sygnałów, jakie wysyła pies i eliminacji bodźca wyzwalającego te emocje.

Jak rozpoznać stres u psa i jakie są pierwsze sygnały wysyłane przez pupila?

Zacznijmy od tego, na co zwrócić uwagę w zachowaniu czworonoga. Psy wysyłają mnóstwo sygnałów tzw. uspokajających, które świadczą o ich dyskomforcie psychicznym. Mogą być one bardzo subtelne i nieświadomie możemy je zignorować lub błędnie odczytać. Zwróć uwagę na [1]:

• Ziewanie i nerwowe oblizywanie się – jeśli Twój pupil nie jest po drzemce ani nie widzi żadnego jedzenia, to sygnały te oznaczają, że pies próbuje zrzucić z siebie napięcie.

• Dyszenie i drżenie ciała – bez wyraźnego powodu, jakim jest np. upał lub powrót z męczącego spaceru.

• Unikanie kontaktu wzrokowego i odwracanie głowy – często mówimy, że zwierzak wygląda, jakby czuł się „winny”, a faktycznie próbuje zakomunikować, że dana sytuacja go przerasta.

• Schowane uszy lub skulony ogon – ta mowa ciała pokazuje uległość psa i jest wyraźną prośbą o uszanowanie granic.

• Odsłonięte białka oczu – oznaczają wysoki poziom stresu.

• Utrata apetytu lub – wręcz przeciwnie – gwałtowne branie smakołyków – zestresowany pies może odmawiać jedzenia lub łapać karmę/smaczki bardzo łapczywie z obawy, że ktoś mu je zabierze.

• Izolowanie się lub nadmierne szukanie bliskości – jedne psy chowają się w ciemny kąt, inne „przyklejają się” do nogi właściciela i chodzą za nim krok w krok.

Zestresowany pies – co robić w pierwszej kolejności?

Kluczowa jest szybka i właściwa reakcja. Przede wszystkim musimy zapanować nad własnymi emocjami. Nasz pies traktuje nas jako przewodnika stada, dlatego kiedy i my ulegniemy presji, pupil odczytuje komunikat: „skoro mój człowiek panikuje, to znaczy, że jest się czego bać”. Nieświadoma reakcja opiekuna utrwali niepożądane zachowanie u psa. Twój stabilny, niski głos i pewne ruchy będą dla psa najlepszym oparciem. Kiedy pupil zostaje sam w domu, zapewnij mu azyl – klatkę kennelową lub legowisko w cichym miejscu, np. pod stołem. Tam będzie mógł poczuć się komfortowo nawet bez obecności właściciela [2].

Jakie są naturalne sposoby na stres u psa?

Zanim sięgniesz po farmakoterapię, warto przetestować metody oparte na behawiorze i spełnieniu podstawowych potrzeb psa. Naturalne sposoby na stres u psa koncentrują się wokół czynności, które fizycznie obniżają poziom hormonu stresu we krwi. Unikaj mówienia psu, że „wszystko będzie dobrze” – jeśli bodziec wywołujący stres nadal będzie obecny, pies nauczy się tej komendy i skojarzy ją z wyrzutem kortyzolu. Zamiast tego wykorzystaj [3]:

• Maty do lizania lub gryzaki: Lizanie, żucie i gryzienie to dla psa czynności, które stymulują uwalnianie endorfin i działają silnie wyciszająco. Jeśli spodziewasz się gości w domu, przygotuj psu matę lub gryzaki, które zajmą go i pomogą rozładować napięcie związane z większą liczbą osób w domu.

• Pracę węchową: Zabawy w szukanie ukrytych smakołyków w domu lub w macie węchowej zmuszają psa do skupienia. Kilkanaście minut intensywnego węszenia potrafi zmęczyć i uspokoić psa skuteczniej niż długi spacer.

• Regularne sesje treningowe: Trenuj z psem i nagradzaj spokojną reakcję. Jeśli pies rzuca się np. na jadące auta, zabierz go w miejsce, gdzie będzie mógł z oddali obserwować ruch uliczny. Zmniejszaj odległość i pozwól psu na oswojenie się ze stresorem, ale nie dopuszczaj do szczekania czy atakowania pojazdów. Gdy pies będzie skupiony na Tobie, nagródź go.

Suplementy na uspokojenie psa – czy faktycznie działają?

Tak, suplementy zdecydowanie pomagają w sytuacjach stresowych. Jeśli domowe metody i organizacja przestrzeni to dla Twojego czworonoga za mało, warto wspomóc jego organizm od wewnątrz. Rynek zoologiczny oferuje obecnie bezpieczne i skuteczne suplementy na uspokojenie psa, które są dostępne bez recepty. Dobrą opinią cieszą się m.in. preparaty, które umieściliśmy w kategorii „Stres” oraz feromony w formie dyfuzora (przykładem jest zapach suki karmiącej, który pomaga w wyciszeniu czworonoga). Pamiętaj, że większość suplementów potrzebuje regularnego stosowania, by zacząć działać w organizmie. Nie zastępują one pracy i czasu, jaki należy poświęcić psu zmagającemu się ze stresem.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania dotyczące stresu u psa

Dlaczego mój pies oblizuje się i ziewa, gdy nie jest śpiący ani nie dostaje jedzenia?

To typowe sygnały uspokajające. Zaobserwuj otoczenie i sytuację, w której pies tak robi, bo ewidentnie chce Ci przekazać, że nie czuje się bezpiecznie i komfortowo. Jeśli możesz, zadbaj o to, by usunąć czynnik stresogenny. Twój pies w ten sposób prosi o pomoc i reakcję [1].

Po jakim czasie działają naturalne sposoby na zwalczanie stresu u psa?

Metody takie jak praca węchowa czy gryzienie zabawek działają natychmiastowo, obniżając bieżące napięcie. Jednak jeśli pies potrzebuje preparatów ziołowych lub suplementów, na efekt trzeba poczekać zazwyczaj kilka dni.

Mój pies w stresowych sytuacjach mnie nie słucha, jak sobie z tym radzić?

To typowe, kiedy pies jest już przebodźcowany i wybucha (szczeka, rzuca się lub ucieka). Nie będzie wtedy w stanie usłyszeć komendy, którą mu wydajesz. Trenuj z nim regularnie, aby móc zadziałać, kiedy emocje rosną, a nie są już u szczytu. Bądź konsekwentny i spokojny. Uważaj, by stosować te same komendy, np. „siad” – w stresie możemy powiedzieć „siadaj” lub „usiądź”, ponieważ dla nas oznacza to samo, jednak dla psa nie [2].

 

 

Bibliografia

1. Mood, A. (2024) How to Tell If Your Dog Is Stressed

2. Burke, A. (2019) 5 Things You Do That Might Be Causing Stress for Your Dog

3. Pattedale, S. (2026) What Is Trigger Stacking? How to Handle an Overly Stressed Dog