Deszcz, śnieg czy choroba opiekuna nierzadko sprawiają, że spacer z psem jest bardzo krótki i ogranicza się do szybkiego załatwienia potrzeb fizjologicznych oraz powrotu do ciepłego domu. Niektóre psy dopasowują się do aury za oknem i zakopują się pod kocem, aby spać. Inne mają jednak niespożytkowaną energię i najchętniej rozniosłyby cały dom.

Wielu właścicieli uważa, że jedynym sposobem na zmęczenie psa jest wybieganie go, ale często to jedynie podnosi poziom adrenaliny i zwierzę niepotrzebnie się „nakręca”. Udowodniono, że praca węchowa angażuje zasoby metaboliczne i neurologiczne mózgu psa, co sprawia, że wysiłek ten jest bardziej męczący niż aktywność fizyczna [1]. Szacuje się, że około 15 minut pracy nosem zmęczy Twojego czworonoga tak, jak godzinny spacer!

Jak zabawy węchowe dla psa wpływają na jego umysł i emocje?

Zmysł węchu to dla psa podstawowe narzędzie do poznawania świata. Podczas węszenia w jego organizmie dochodzi do ważnych procesów neurologicznych, np. uwalniane są dopamina i endorfiny (hormony szczęścia). Pupil uczy się skupienia, kontroli emocji i analizy, dlatego regularnie wprowadzane zabawy węchowe dla psa mają ogromne znaczenie terapeutyczne.

• Redukują napięcie – spokojne węszenie spowalnia tętno i oddech oraz działa wyciszająco na układ nerwowy [2].
• Redukują problemy behawioralne – zmęczony umysłowo pies nie szuka wyładowania emocji i nie niszczy mebli [2].
• Zwiększają pewność siebie – samodzielnie rozwiązując zagadkę, pies zyskuje wiarę we własne możliwości [3].

Nosework dla psa – od czego zacząć?

Nosework to dyscyplina kynologiczna, którą z łatwością możesz trenować we własnym salonie. Psy bardzo szybko uczą się, że używanie zmysłu węchu się opłaca. Kluczowe jest budowanie pozytywnych skojarzeń. Jak zacząć krok po kroku:

1. Krok 1. Wykorzystaj specjalne metalowe lub plastikowe puszki z małymi otworami, przez które ulatnia się zapach. Włóż do środka jednej z nich laskę cynamonu, goździki lub suszony plaster pomarańczy. Te produkty mają intensywny zapach, który jest w pełni bezpieczny dla psów.
2. Krok 2. Poproś pupila o szukanie i pozwól mu podejść do puszek. Pochwal go, kiedy powącha pojemniczek z zawartością i nagródź smaczkiem.
3. Krok 3. Kiedy pies zrozumie, że nagroda pojawia się po wskazaniu konkretnego zapachu, możesz zwiększać poziom trudności i ukrywać puszki w różnych zakamarkach domu. Pies będzie musiał wytężać zmysł węchu, aby odnaleźć odpowiednią puszkę.

Pamiętaj, że trening nosework powinien początkowo być krótką sesją trwającą od 2 do 3 minut. Zostaw psa z lekkim niedosytem, aby go nie znudzić i nie zniechęcić.

Puszki węchowe często są wyposażone w magnes, który ułatwia mocowanie w różnych miejscach. Dzięki temu zaawansowany psiak może szukać puszek zapachowych ukrytych w całym domu: pod kocem, przymocowanych na wysokości do półki lub lodówki.

Mata węchowa dla psa jako fundament codziennej stymulacji

Dla osób zaczynających treningi nosework idealnym akcesorium na start jest mata węchowa dla psa. Zabawka składa się z polarowych pasków zawiązanych na elastycznej podstawie, tworzących masę zakamarków, w których można ukryć przysmaki. Mata wyglądem przypomina rafę koralową.

Możesz podawać w niej porcję suchej karmy. Dzięki temu budujesz zdrowe nawyki żywieniowe i zapobiegasz połykaniu karmy w całości, spowalniając jedzenie u psów łapczywie rzucających się na miskę.

Ukrywając przysmaki w dłuższych paskach, możesz stopniowo chować je głębiej. Pozwala to na dopasowanie stopnia trudności do zaawansowania Twojego pupila. Po zabawie łatwo schowasz matę ze względu na elastyczną podstawę. Dla początkujących psiaków dobrze dobrana mata węchowa będzie najlepszym wstępem do pracy nosem.

Zabawki interaktywne węchowe

Na rynku znajdziesz różnorodne zabawki interaktywne węchowe, od mat do lizania i piłek z miejscem na schowanie smaczka, przez specjalistyczne puszki, po skomplikowane gry z elementami, które pies musi przesunąć łapą lub nosem, by dostać się do nagrody. Stopień trudności musisz dopasować do umiejętności Twojego pupila, aby go nie zniechęcić. Obserwuj swojego psiaka i w razie potrzeby pomagaj mu rozwiązywać trudniejsze zagadki.

Podsumowanie: dlaczego warto wprowadzić pracę węchową do rutyny pupila

Wprowadzenie aktywności węchowej do codziennego życia to najprostsza metoda na mądre i bezpieczne zmęczenie psa. Metoda ta wykorzystuje jego naturalne instynkty, uczy psa regulacji emocji, wycisza i relaksuje. Maty węchowe można wykorzystać podczas codziennego karmienia u psów łapczywie pożerających swoją porcję lub stosować jako zabawki wyciszające na czas nudnego dnia spędzonego w domu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy każdemu psu można wprowadzić zabawy węchowe?

Tak, węszenie to naturalna potrzeba każdego psa. Z takiej zabawy mogą korzystać zarówno szczenięta, jak i psy starsze czy kontuzjowane.

Co zrobić, gdy pies traci zainteresowanie szukaniem?

Oznacza to, że zadanie jest za trudne, pies jest zbyt podekscytowany lub smaczki są mało atrakcyjne. Zmień formę nagrody lub pomóż psu rozwiązać zagadkę.

Czy matę węchową można prać w pralce?

Tak, większość mat węchowych można prać w temperaturze 30°C, używając delikatnych detergentów.

Bibliografia

1. Kokocińska-Kusiak A, Woszczyło M, Zybala M, Maciocha J, Barłowska K, Dzięcioł M. Canine Olfaction: Physiology, Behavior, and Possibilities for Practical Applications. Animals (Basel). 2021 Aug 21;11(8):2463. doi: 10.3390/ani11082463. PMID: 34438920; PMCID: PMC8388720.
2. Graham L, Wells DL, Hepper PG. The influence of olfactory stimulation on the behaviour of dogs housed in a rescue shelter. Applied Animal Behaviour Science, Volume 91, Issues 1–2, 2005, Pages 143-153, ISSN 0168-1591.
3. Duranton C, Horowitz A. Let me sniff! Nosework induces positive judgment bias in pet dogs. Applied Animal Behaviour Science, Volume 211, 2019, Pages 61-66, ISSN 0168-1591.